Rinnekoti-Säätiö

Kehitysvammahuollon tietopankki

hoitajapiirros

Etenevä lihassairaus

Duchennen lihasdystrofia

DMD

Duchennen lihasdystrofia on peittyvästi periytyvä sairaus, jonka tunnusmerkkejä ovat lihasvelttoudesta aiheutuva liikuntavammaisuus, luuranko-, hengitys- ja ruoansuolatuselin- ja sydänlihasten heikentyminen. Selkärankaa vaivaa skolioosi, heikentyneet keuhkot eivät pysty pumppaaman riittävästi happea. OMIM-tietokannan kliinisen tiivistelmän (2005) mukaan myös  lievä kehitysvammaisuus on kuulunut oireisiin.

Tauti puhkeaa parin vuoden iässä, ja se etenee niin, että jo ennen murrosikää tai sen kynnyksellä tarvitaan pyörätuolia, kun jalat eivät enää kannata. Lihaksissa esiintyy rasva- aineenvaihdunnan häiriön tuottamaa ylikasvuisuutta.

Vuoden 2004 tietojen mukaan oireisto periytyi sekä X-kromosomin  että 12. kromosomin välityksellä. Geenivirheet oli paikannettu geenikartalla kohtiin Xp21.2 ja 12q21.

Nigro, Comi ja Limongelli kumppaneineen (Muscle & nerve 1983) raportoivat eteläisessä Italiassa  vuosina 1969-1980 suoritetusta X-kromosomiin linkittyneen etenevän lihassairauden tutkimuksesta. He totesivat, että Duchennen lihasdystrofian esiintyvyys oli ollut 2.7/100.000 syntyneiden miesten keskuudessa. Vastaavasti Beckerin lihasdystrofian esiintyvyys oli ollut 3,2/100.000 poikavauvoista. Edellämainituista 38.5% ja viimemainituista 50% oli ollut perinnöllisiä tapauksia. Duchennen lihasdystrofiaa potevien sydänlihasoireet olivat lisääntyneet tuntuvasti 6 vuoden iässä. Kaikkiaan 95% heistä sai sydänvian. Beckerin oireyhtymässä sydänlihassairaus tuli yleisemmin esille 20-ikävuoden tienoilla. 

WrongDiagnosis.com-nettisivulla (2003) mainittiin, että Duchennen lihasdystrofian kokonaisesiintyvyys USA:ssa oli ollut n. 1/6.000 väestöstä.

Bresolin kumppaneineen (Neuromuscular disorders 1994) oli tutkinut 50 keskimäärin 11-vuotiasta vammautunutta. Noin 31 % oli saanut älykkyystestissä (Wechsler full intelligence quotient) alle 75 pistettä.

Sairauteen ei ole parantavaa hoitoa. Luustossa syntyviä vaurioita voidaan hoitaa leikkauksin. Hapensaannin heikkoutta voidaan kohentaa apuvälinein. Kuntoutuksen järjestäminen koko perheelle on tärkeää.

Muita perinnöllisiä ja eteneviä lihassurkastumasairauksia ovat olleet Beckerin lihasdystrofian ja  fasioskapulohumeraalisen lihasdystrofian (FSHD) ohella mm. Limb-girdle eli hartia-lantio-tyypin dystrofia (LGMD), humeroperoneaalinen dystrofia (Emery-Dreifussin oireyhtymä) ja okulaarinen lihasdystrofia.

Lisätietoja:

Lihastautiliitto
MUSCULAR DYSTROPHY, DUCHENNE TYPE; DMD; DMD, OMIM, Victor A. McKusick, Orest Hurko, Moyra Smith et al.
12q21, MYF6 to 12q22, TMPO, MIM Gene map
Xp21.2, DMD to Xp11.4-p11.23, AIED, MIM Gene map
Duchenne Muscular Dystrophy
Prevalence and Incidence of Duchenne Muscular Dystrophy, WrongDiagnosis.com

Acute hypokalemia as a possible cause of death in a patient with advanced muscular dystrophy, Soloway SS, Mudge GH, Johns Hopkins Med J. 1979 May;144(5):166-7 - PubMed
Muscular dystrophy in an X; 1 translocation female suggests that Duchenne locus is on X chromosome short arm, Lindenbaum RH, Clarke G, Patel C, Moncrieff M, Hughes JT, J Med Genet. 1979 Oct;16(5):389-92 - PubMed

Discriminant analysis of ribosomal protein synthesis findings in carrier detection of Duchenne muscular dystrophy, Ionasescu V, Burmeister L, Hanson J, Am J Med Genet. 1980;5(1):5-12 - PubMed
The effect of parental age on rate of mutation for Duchenne Muscular dystrophy, Yasuda N, Kondo K, Am J Med Genet. 1982 Sep;13(1):91-9 - PubMed
Complex segregation analysis and computer-assisted genetic risk assessment for Duchenne muscular dystrophy, Williams WR, Thompson MW, Morton NE, Am J Med Genet. 1983 Feb;14(2):315-33 - PubMed
Prospective study of X-linked progressive muscular dystrophy in Campania, Nigro G, Comi LI, Limongelli FM, Giugliano MA, Politano L, Petretta V, Passamano L, Stefanelli S, Muscle Nerve. 1983 May;6(4):253-62 - PubMed
Gastric hypomotility in Duchenne's muscular dystrophy, Barohn RJ, Levine EJ, Olson JO, Mendell JR, N Engl J Med. 1988 Jul 7;319(1):15-8 - PubMed

Segregation analysis of 1885 DMD families: significant departure from the expected proportion of sporadic cases, Barbujani G, Russo A, Danieli GA, Spiegler AW, Borkowska J, Petrusewicz IH, Hum Genet. 1990 May;84(6):522-6 - PubMed
Dystrophin deficiency in a case of congenital myopathy, Prelle A, Medori R, Moggio M, Chan HW, Gallanti A, Scarlato G, Bonilla E, J Neurol. 1992 Feb;239(2):76-8 - PubMed
Dystrophin expression in the human retina is required for normal function as defined by electroretinography, Pillers DM, Bulman DE, Weleber RG, Sigesmund DA, Musarella MA, Powell BR, Murphey WH, Westall C, Panton C, Becker LE, et al, Nat Genet. 1993 May;4(1):82-6 - PubMed
Cardiomyopathy may be the only clinical manifestation in female carriers of Duchenne muscular dystrophy, Mirabella M, Servidei S, Manfredi G, Ricci E, Frustaci A, Bertini E, Rana M, Tonali P, Neurology. 1993 Nov;43(11):2342-5 - PubMed
The effects of dystrophin gene mutations on the ERG in mice and humans, Cibis GW, Fitzgerald KM, Harris DJ, Rothberg PG, Rupani M, Invest Ophthalmol Vis Sci. 1993 Dec;34(13):3646-52 - PubMed
Relatively low proportion of dystrophin gene deletions in Israeli Duchenne and Becker muscular dystrophy patients, Shomrat R, Gluck E, Legum C, Shiloh Y, Am J Med Genet. 1994 Feb 15;49(4):369-73 - PubMed
Cognitive impairment in Duchenne muscular dystrophy, Bresolin N, Castelli E, Comi GP, Felisari G, Bardoni A, Perani D, Grassi F, Turconi A, Mazzucchelli F, Gallotti D, et al, Neuromuscul Disord. 1994 Jul;4(4):359-69 - PubMed
Deletion status and intellectual impairment in Duchenne muscular dystrophy, Bushby KM, Appleton R, Anderson LV, Welch JL, Kelly P, Gardner-Medwin D, Dev Med Child Neurol. 1995 Mar;37(3):260-9 - PubMed
Duchenne muscular dystrophy: negative electroretinograms and normal dark adaptation. Reappraisal of assignment of X linked incomplete congenital stationary night blindness, Jensen H, Warburg M, Sjo O, Schwartz M, J Med Genet. 1995 May;32(5):348-51 - PubMed
Absence of extraocular muscle pathology in Duchenne's muscular dystrophy: role for calcium homeostasis in extraocular muscle sparing, Khurana TS, Prendergast RA, Alameddine HS, Tome FM, Fardeau M, Arahata K, Sugita H, Kunkel LM, J Exp Med. 1995 Aug 1;182(2):467-75 - PubMed
Expression of aquaporin-4 in fast-twitch fibers of mammalian skeletal muscle, Frigeri A, Nicchia GP, Verbavatz JM, Valenti G, Svelto M, J Clin Invest. 1998 Aug 15;102(4):695-703 - PubMed

Deletion pattern in the dystrophin gene in Turks and a comparison with Europeans and Indians, Onengut S, Kavaslar GN, Battaloglu E, Serdaroglu P, Deymeer F, Ozdemir C, Calafell F, Tolun A, Ann Hum Genet. 2000 Jan;64(Pt 1):33-40 - PubMed
Reduced aquaporin 4 expression in the muscle plasma membrane of patients with Duchenne muscular dystrophy, Wakayama Y, Jimi T, Inoue M, Kojima H, Murahashi M, Kumagai T, Yamashita S, Hara H, Shibuya S, Arch Neurol. 2002 Mar;59(3):431-7 - PubMed
Airway nitric oxide in Duchenne muscular dystrophy, Straub V, Ratjen F, Amthor H, Voit T, Grasemann H, J Pediatr. 2002 Jul;141(1):132-4 - PubMed
Gene expression comparison of biopsies from Duchenne muscular dystrophy (DMD) and normal skeletal muscle, Haslett JN, Sanoudou D, Kho AT, Bennett RR, Greenberg SA, Kohane IS, Beggs AH, Kunkel LM, Proc Natl Acad Sci U S A. 2002 Nov 12;99(23):15000-5 - PubMed
The Duchenne muscular dystrophy population in Denmark, 1977-2001: prevalence, incidence and survival in relation to the introduction of ventilator use, Jeppesen J, Green A, Steffensen BF, Rahbek J, Neuromuscul Disord. 2003 Dec;13(10):804-12 - PubMed

MedlinePlus: Muscular Dystrophy

Kehitysvammahuollon BBS 1.16.1998
Kari Viitapohja 25.10.2003, 12.1.2005


Rinnekoti-Säätiö | Kehitysvammahuollon tietopankki